AMAÇ
Kolorektal kanser ABD’de kanser ölümlerinin en sık ikinci nedenidir.
Kolorektal kanser taramasının amacı adenokarsinomların erken evrede saptanması ve kolorektal kanser gelişiminde prekürsör konusunda genel kabul olan adenomatöz poliplerin saptanması ve çıkarılmasıdır.
Tarama hem gizli hastalığa daha uygun evrede tanı koyarak hem de prekürsör lezyonları çıkartıp hastalığı önleyerek kolorektal mortalite ve morbiditeyi azaltır.

Screening for Colorectal Cancer: U.S. Preventive Services Task Force Recommendation Statement
U.S. Preventive Services Task Force* 4 November 2008 | Volume 149 Issue 9
 

 

6 Kasım 2008’de USPSTF kolorektal tarama önerilerini güncellemiştir
Yeni USPSTF önerilerine göre
Daha yeni, yüksek sensitiviteli GGKT, interval GGKT+ sigmoidoskopi ya da kolonoskopi kullanarak tarama öneriliyor.
50 yaşından beri sürekli negatif taraması olan 76-85 yaşındaki kişilerde rutin taramaya karşı.
85 yaş üzerinde taramaya karşı

Tarama Aralıkları
Tarama aralıkları konusunda özel öneriler olmamakla birlikte USPTSF bir model çalışma yaptırmış ve üç rejiminde yaşam yılı kazanımında eş etkinlikte
olduğunu bulmuştur.
 

Yılda bir yüksek sensitiviteli GGKT
Her 5 yılda bir sigmoidoskopi ile birlikte her 3 yılda bir yüksek sensitiviteli GGKT
10 yıl ara ile kolonoskopi

USPSTF fekal DNA testi ya da bilgisayarlı tomografik kolonoskopi kullanımını önermek için yeterli bilgi olmadığına karar vermiştir.
 

Önerilerin Özeti ve Kanıt
USPSTF kolorektal kanser taramasının GGKT, sigmoidoskopi ya da kolonoskopi kullanarak 50 yaşta başlayarak 76 yaşa kadar yapılmasını önermektedir.
Öneri derecesi A
USPSTF 76-85 yaş arası erişkinlerde rutin kolorektal taramaya karşıdır. Birey hastada kolorektal kanser taramasını destekleyen özellikler olabilir.
Öneri derecesi C
USPSTF 85 yaşından büyük erişkinlerde kolorektal kanser taramasına karşıdır.
Öneri derecesi D
USPSTF Bilgisayarlı tomografik kolonografi ve fekal DNA testinin yarar ve zararını değerlendirmek için yeterli kanıt olmadığına karar vermiştir.
Öneri derecesi I
 

Tarama testlerine bağlı zararlar
 

Kolonoskopi
Kanıtlar kolonoskopinin zararlarını tahmin için yeterlidir.
ABD’de 10 000 girişimde 3.8 oranında kolon perforasyonu ortaya çıkmaktadır. Ciddi komplikasyonlar — kolonoskopiye bağlanan ölümler ya da perforasyon, majör kanama, divertikülit, şiddetli abdominal ağrı ve kardiyovasküler olayları içeren hastaneye yatış gerektiren yan etkiler olarak tanımlanan — önemli oranda daha sık görülür. 10 000 girişimde 25 olarak ortaya çıkmaktadır.
 

Fleksibl Sigmoidoskopi
Yaklaşık olarak 10 000 girişimde 3.4 oranında ciddi komplikasyon ortaya çıktığına dair kanıtlar yeterlidir.
 

Gaita testleri
Gaita testine bağlı zarar ortaya çıktığına dair kanıt yoktur.

BT kolonografi:
BT kolonografi kolondan daha fazla bölgeyi görüntüler. İlk BT kolonografisini yaptıran kişilerin %16’dan daha fazlasında ileri test gerektiren kolon dışı anormallikler bulunmuştur.
Bu anormallikleri tanımlamanın klinik sonuçlarını değerlendirmek için kanıt uygun değildir ancak hem yarar hem de zarar potansiyeli vardır. Potansiyel zararlar klinik önemi olmayabilen tesadüfen bulunan lezyonlar için yapılan ek tanısal testlerden ve girişimlerden kaynaklanır. Bu ek testler de hasta için potansiyel yüktür ve sağlık sistemini olumsuz olarak etkiler.
Araştırma ortamlarında BT kolonografi ile ilişkili olan perforasyon için risklerin 10 000 BT kolonografi için 0-6 olduğu tahmin ediliyor. Ancak bu tahminler çalışmaların semptomatik popülasyonu içermesi nedeni ile taranan popülasyonda beklenenden daha yüksek olabileceği öngörülüyor.


Kanseri saptamaya uygun olanlarla (kolonoskopi, fleksibl sigmoidoskopi, gaita testleri) farklı kolorektal tarama testlerinin rölatif sensitivite ve spesivitesi aşağıdaki gibi betimlenir.
Sensitivite:
GGK (Hemoccult II) < fekal immünokimyasal testler
GGK SENSA + fleksibl sigmoidoskopi < kolonoskopi
Spesivisite:
GGK SENSA < immünokimyasal testler
GGK II < flekibl sigmoidoskopi = kolonoskopi

Kolorektal kanser taraması kanserin erken evrede saptanıp tedavi edilmesi ve adenomatöz poliplerin saptanıp çıkarılmasına bağlı olarak mortaliteyi azaltır.
Bu mekanizmaların mortaliteyi azaltmaya katkısının derecesi bilinmiyor. Ancak erken evre kanserlerin saptanıp çıkartılması ile sonuçlanan ilk taramasonrası 10 yıl içinde kolorektal kanser mortalitesinde büyük oranda azalma olmuştur.
Kolonoskopi kolorektal kanserden mortaliteyi azaltan herhangi bir tarama programında gerekli adımdır. Mortalitedeki bu azalma kolonoskopiye bağlı önemli morbiditenin harcamalarından kaynaklanır.
Kanıtlar halen farklı yaş grupları ya da biyopsili ya da biyopsisiz yapılan muayeneler için kolonoskopi ile bağlantılı morbiditenin ayırıcı tahminine izin vermiyor.
 

Kolorektal kanserden korunmada diğer yaklaşımlar
Diyet yaklaşımları: Kırmızı et ve alkol tüketiminden kaçınma lifden çok zengin diyetin kolorektal adenoma riskini azalttığı ileri sürülüyor ancak kanıt yok.
Bazı NSAİİ’ların kolon adenomlarını gerilettiği ve insidansını azaltma ile ilişkilidir ancak asemptomatik kişilerde günlük NSAİİ kullanmanın zararı nedeni ile USPSTF riskte olmayan kişilerde bu kullanıma karşıdır.
 

Diğer grupların önerileri 1
Mart 2008’de American Cancer Society, U.S. Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer, ve American College of Radiology kolorektal kanser taramasına 50 yaşında başlama önerisine katılmışlardır.
Yüksek sensitiviteli GGKT ya da fekal immünokimyasal test: Yılda bir
Fleksibl sigmoidoskopi: 5 yılda bir
Çift kontrast baryumlu grafi 5 yılda bir
BT kolonografi (gerçek kolonoskopi): 5 yılda bir
Kolonoskopy: 10 yılda bir
Özel olarak belirlenmemiş aralıklarla Fekal DNA

Kaynak: http://caonline.amcancersoc.org/cgi/reprint/58/3/130

Diğer grupların önerileri 2
American College of Obstetricians and Gynecologists kolonoskopiyi tercih edilen yöntem olarak önerir.
2001’de Canadian Task Force on Preventive Health Care yılda ya da iki yılda bir GGKT için iyi derecede kanıt olduğuna ve 50 yaş üzeri asemptomatik kişilerin PSM’e fleksibl sigmoidoskopiyi dahil etmek için makul derecede kanıt olduğuna karar vermiştir. ( www.cmaj.ca/cgi/reprint/165/2/206 ).
American College of Physicians, American Academy of Family Physicians, American College of Preventive Medicine, and Centers for Disease Control and Prevention benzer önerileri ya da USPSTF önerilerini yayınlamışlardır.