ana sayfa      e-posta

Aile Hekimi - Dahiliye Konuları

ÜLSERATİF KOLİT

Kolonun her bölgesini tutabilen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. En önemli özellikleri;  

• İnflamasyon yüzeyseldir, lamina propriayı nadiren geçer.

• Barsak tutulumu diffüzdur, arada sağlam bölge bulunmaz.

• Ince barsak (terminal ileum haric) tutulmaz. (Backwash ileitis)

• 10-30 yaş arasında sık göülür,        

• En sık tutulum bölgesi, rektum’dur 

• Patolojik olarak tutulan blgelerde kript apseleri (inflamasyonun akut döneminde kript lümeninde biriken PMN hücreler) izlenir.       

• Postinflamatuar psödopolipler gelişebilir. İyileşme sırasında epitelial goblet hücre kaybı olur.

• Kronik dönemde kurşun boru manzarası oluşabilir. (haustrasyon kaybı, düz kas kalınlaşması)

Klinik: Hastalığın yaygınlığına göre değişmekle birlikte  rektal kanama, tenezm ve muko-purulan gaita sık görülür. Kramp olabilir ama olay mukozada sınırlı olduğundan yaygın abdominal ağrı ve hassasiyet olmaz. Sistemik semptomlar olabilir. (ateş,halsizlik, gece terlemesi, bulantı, kusma, artralji). Timpanizm, distansiyon, ateş, taşikardi, kusma toksik megakolonu düşündürmelidir. Labaratuarda en sık rastlanan patoloji demir eksikliği anemisidir. Akut faz reaktanları tanı ve tedavide yol gösterici değildir. 

Ülseratif colitis

Ülseratif kolitin barsak dışı bulguları

Barsak dışı bulgular: Artralji, pyoderma gangrenozum, eritema nodozum, perikolanjit, sklerozan kolanjit, steatoz, episklerit, üveit, iritis, lökositoz trombositoz, stomatit, (Bunlar her iki hastalıkta da olabilir, ayırdedici değil) nadiren amiloid gelişimi olabilir. Ürik asit böbrek taşları olabilir.

Tedavi:

Hafif vakalarda: Topikal veya oral sulfasalazin veya meselamin (Sulfasalazin; sulfapiridin ve 5-ASA’dan,  mesalamin sadece 5 ASA’dan oluşur). Ilacın etkin kısmı 5-ASA’dır ve tek başına bunun kullanılması daha uygundur. Ilaç folik asit eksikliğine yol açabilir. Tedaviye cevap vermeyen vakalarda steroid kullanılır.

Ciddi vakalarda: Oral ve IV destek besleme, oral mesalamin + steroid, yetmez ise IV steroid verilir.

Fulminan vakalarda: Ağızdan besleme kesilir, Total Parenteral Besleme yapılır. IV steroid başlanır, cerrahi kons. istenir. Toksik megakolon riski varsa geniş spektrumlu antibiyotik ilave edilir.

Ülseratif kolitte cerrahi endikasyonları

· Yaşam kalitesi bozulması

Meslek veya eğitimin kaydedilmesi

Aile yaşantısının bozulması

· Medikal tedavinin yetersizliği

Oral kortikosteroid bağımlılık

İlaç tedavisinin komlikasyonları

· Fulminan kolit

· Medikal tedaviye cevap vermeyen hastalık komplikasyonları

Artrit

Piyoderma gangrenozum

· Kolon kanseri veya şiddetli displazi 

Komplikasyon:

1. En önemli ve mortal komplikasyonu  toksik megakolondur (kolan duvarı bir parşömen kağıdı gibi incelir, spontan perforasyon riski artar). Toksik megakolon en sık transvers kolonda görülür, tanı için direk karın grafisi çeklir. Baryumlu grafi kontrendikedir.

2. Kolon CA riski artar (10 yıldan fazla hastalıkta artmaya baslar ve süre ile orantılıdır, pankolitli vakalarda risk daha fazladır)