|
|
Aile Hekimi
- Kadın Doğum ve Jinekoloji Konuları|
ADNEKSİAL KİTLE · Anatomik olarak adneks; fallopian tüpleri, overi, broad ligamanı ve bu ligaman içindeki yapıları kapsar. Bu bölge ile ilgili kitlelerde doğru tanı son derece önemlidir çünki gerek tedavi çeşitliliği ve gerekse kanser riski tanının en kısa zamanda ve doğru olarak konma zorunluluğunu ortaya koyar. · Ayırıcı tanıda olgu yaşı çok önemlidir. Premenarşal ve postmenopozal kadınlarda adneksial kitle mutlaka şüpheyle karşılanmalı ve derhal tanıya yönelik araştırmalara başlanılmalıdır. Premenarşal olgularda, neoplazmların çoğunun orijini germ hücrelerdir ve derhal cerrahi eksplorasyon gereklidir. Stromal, germ hücreler ve epitelyal tümörler postmenopozal kadınlarda görülür. Bu dönemdeki her türlü ovaryan büyüme anormal olarak kabul edilmeli ve aksi ispat edilene kadar malign olarak kabul edilmelidir. Doğurganlık çağındaki kadınlarda ayırıcı tanı çok ve çeşitlidir. Hem benign hem de malign tümörler oluşabilir. · Adneksial kitlelerin değerlendirilmesinde vajinal muayene + USG + tümör belirteçleri kombie halde değerlendirilmelidir. Ayırıcı Tanı 1. Uterine Kitleler: Gebelik akılda tutulmalıdır. Myomlar en sık uterin neoplasmlarıdır. Özellikle postmenopozal yaşlarda bilinen bir myomun ani büyümesi veya kısa zamanda uterin büyüme sarkom için karakteristiktir. 2. Ovarian kitleler: -Fonksiyonel kistler: Nonneoplastik kistler ovulasyona bağlı olarak sık görülür. Fonksiyonel kistler: Ovulasyon oluşmazsa içi berrak sıvı ile dolu, 10cm çapa ulaşabilen duvarı granüloza hücreleri döşeli kistler oluşur. Bu kistler sıklıkla spontan olarak 2 gün-2 hafta arasında kaybolurlar veya daha uzun süre persiste ederler. Ovulasyon oluştuğunda korpus luteum oluşur ve kist formasyonu veya internal kanama sonucubüyür. Bu tür kistler mensin başlamasında çeşitli gecikmelerle birliktedir. Bu nedenle de ektopik gebelikle karışabilir. -Teka lütein kistleri: hCG ile aşırı ovaryan stimülasyon sonucu oluşur. Folikülü saran stromanın aşırı lüteinizasyonu ile karakterizedir. Sıklıkla hidatiform mol ve koryokarsinom ile birliktedir. -Gebelik luteomu -Sklerokistik overler -Endometriotik kistler · Ovaryen neoplasmlar · Endometriozis: En sık overlerde lokalizedir. · Tubal kitleler (tubal ektopik gebelik, tuba-ovaryen abse, salpenjit) · Paraovaryen kistler Yönetim
8 cm’den küçük, 8 cm’den büyük mobil, kistik, unilateral solid, fikse, bilateral asit yok asit var ¯ ¯ 4-6 hafta gözle-----------àKitle persiste ediyor veya büyüyor------------àCerrahi eksplorasyon ¯ Kitle kayboldu veya küçülüyor---------àTakip
Postmenopozal dönemde, overler aktivitesini bitirmişler ve küçülmüşlerdir. Bu dönemde overlerde fizyolojik büyüme ve fonksiyonel kistler bulunmamalıdır. Postmenopozal dönemde overlerin palpe edilmesi durumunda malignitenin ekarte edilmesi ilk iştir (palpabl postmenopozal over!). Bu olgularda kesin tanı laparatomi ile konulur. Ancak sıklıkla benign ovaryen neoplasmlarıa rastlanılır (Fibroma veya brenner tm!). Küçük, unilokuler postmenopozal kistlerde malignite insidansı düşüktür ve bunların seri USG takibi -cerrahi girişim yapılmaksızın- klinik yönetimde ilk basamak olmalıdır. Premenopoz (normal over): 3.5 X 2 X 1.5 cm Erken menopoz (1-2 yıl): 2 X 1.5 X 0.5 cm Geç menopoz (2-5 yıl): 1.5 X 0.75 X 0.5 cm |