ana sayfa      e-posta

Aile Hekimi - Kadın Doğum ve Jinekoloji Konuları

MYOMA UTERİ (LEİOMYOMA, FİBROMYOMA, FİBROİD)

Bir benign uterin tümör olup düz kas ve bağ dokusu elemanlarında oluşur.

·      En sık rastlanılan pelvik tm.dür

·      Üreme çağındaki kadınların %20-25’inde, 40 yaş kadınlarda bu oran %45-50’lere kadar çıkar.

·      Üreme çağında sık görülmesi, menapozdan sonra gerilemesi (hatta kaybolması), gebelikte büyüme eğiliminde olması, myomun içindeki östrojen reseptörlerine hemen çevresindeki myometriumdan daha yoğun olarak rastlanılması, GnRH agonistleri kullanıldığında küçülmesi patogenezinde östrojenin rol oynadığını düşündürmektedir.

·      Myomlar uterus içinde yerleşimlerine göre sınıflandırılırlar:

1.Submuköz

Endometriumun hemen altında yerleşir. Büyüdükçe endometrial kaviteyi tümüyle doldurup uterusu büyütebilir. Bazen serviksi genişletip dışarı çıkabilirki o zaman da vajene doğmuş myom adını alır. Vajene doğmuş myomlar genellikle enfeksiyonla birliktedir. Anormal uterin kanama submukozal myomlarda sıktır. Ayrıca pedinküllü submüköz myomlar dismenoreye sebep olurlar.

2.İntramural

 Myometriumun derinliklerine yerleşmiş myomdur. Çok sayıda olursa patates çuvalı gibi bir uterusa neden olur. Uterusu simetrik olarak büyüten tek bir myom varsa buna Kugel myomu denir.

3.Subseröz

Myom yterus serozasının hemen altına yerleşmiştir. Genellikle uterusu asimetrik büyütür. Bazen batın boşluğuna doğru uzanır, büyüdükçe bir sapla bağlanan myom halini alır (saplı myom). Nadiren bu myom karın duvarı, omentum, mezokolon gibi bir yere yapışır, buradan beslenmeye başlar (sekonder kanlanma oluşur) ve sonra sapı dejenere olarak kaybolur ki buna parazitik myom denilir.

4.İntraligamanter

Subseröz myom  broad ligaman içine büyürse bu adı alır. Üreter ve iliak damarlara olan komşulukları nedeniyle cerrahileri zordur.

5.Servikal

Serviksten köken alırlar ancak nadirdir. Parametriuma doğru büyüdüklerinde yukardaki nedenlerden dolayı cerrahileri zordur.

6.İntravenöz leiomyomatozis

Nadirdir. Myom parametrium ve broad ligaman venleri içerisinde polipoid tarzda ilerler (literatürde vena kava içerisinden sağ atriuma kadar ilerleyen olgular var).Myomlar benign olmakla birlikte nadiren de olsa akciğerlere metastaz yapabilirler!!! Myomlarda malign dejenerasyon %0.3-0.7’dir!!!

Semptomlar

·      En sık menorajiye rastlanılır. Bununla birlikte her türlü kanama olabilir (metroraji, adet öncesi lekelenme, menometroraji vb.)

·      Ağrı: Genellikle dejenere olduklarında ortaya çıkar. Ancak bazı saplı submuköz myomlar uterus kontraksiyonlarına sebep olarak ritmik olarak ağrıya sebep olabilirler. Hasta bu durumda kramp tarzında ağrıdan yakınır. Myomlarla birlikte ağrıya neden olan nadir bir durumda uterusun küçük pelvisde sıkışıp kalmasıdır (inkarserasyon!!!).

·      Bası bulguları. Sık idrara çıkma veya idrar retansiyonu (hidroureter, hidronefroz), rektal bası neticesinde kabızlık veya tenesmus.

·      Batında kitle: Özellikle zayıf olgularda

·      İnfertilite: Ara sıra infertiliteye neden olabilirler. (Kornulara yerleşip endoservikal kanalı tıkayarak, uterus kavitesinin normal yapısını bozarak blastokistin implantasyonunu engelleyerek, serviks-tuba mesafesini artırıp spermlerin tubaya ulaşmasını engelleyerek)

·      Hipertansiyon ve polisitemi çok büyük myomlarla birlikte olabilir. Cünki büyük myomlar eritropoietin salgılarlar.

Myom dejenerasyonları

·      Hyalen dejenerasyon: En sık

·      Kırmızı dejenerasyon: Gebelikte en sık. Karneöz dejenerasyon da denir.

·      Kistik dejenerasyon

·      Kalsifik dejenerasyon: Daha çok postmenopozal kadınlarda ve subseröz myomlarda görülür. Bazen direkt batın radyografilerinde izlenebilir.

·      Yağlı dejenerasyon

·      Nekrotik dejenerasyon: Saplı subseröz myomların torsiyonu sonucu ortaya çıkar. Akut batın bulguları!!!

·      Septik dejenerasyon: Myomların enfekte olması nadirdir. Ancak PID ile birlikte olan subseröz myomlarda nekrotik dejenerasyonu izleyerek ortaya çıkabilir

·      Malign dejenerasyon: %0.3-0.7 aralığında malignleşebilirler!

Tanı

Tanıda pelvik muayenedir çok önemlidir. Uterus normalden iri ve sert olarak palpe edilir. Myom sayısı fazla ise uterus şekli de bozulmuştur. Ancak küçük submüköz myomlar pelvik muayene ile saptanamaz. Küretaj esnasında, küretin endometrial kavite duvarında bir ‘atlama hissi’ vermesiyle veya kavitenin düzensiz hissedilmesiyle tanı konabilir!

USG myom tanısında kullanılabilecek en iyi yardımcı tanı yöntemidir. Ayrıca Histeroskopi, histerosalpingografi, L/S, CT, MR, Direkt batın grafisi, İVP diğer yardımcı tanı yöntemleridir.

Ayırıcı Tanı

·      Gebelik

·      Adenomyozis

·      Adneksiyal kitle

·      Ektopik gebelik

·      Endometrial polip

·      Endometrium Ca, endometrial sarkom

·      Konjenital uterin anomaliler

·      Endometriozis

Tedavi

·      Cerrahi

1.Abdominal histerektomi

2.Myomektomi

Cerrahi tedavi endikasyonları

1. Semptom veriyorsa,

2. Üç aylık gebelik cesametinden büyükse,

3.   Postmenopozal büyümeye devam ediyorsa

4.   İnfertilite nedeni ise

5.   vajene doğmuş myomsa,

6.   Torsiyone  veya hızla büyürse

7.   Servikal veya isthmik bölgede 5 cm’den büyükse

Myomektomi L/S ile de yapılabilir. Submüköz myomlar histeroskopik cerrahi ile rahatlıkla çıkarılabilir veya lazer ile vaporize edilebilir. Myomektomiden sonra rekürrens oranı %15-45’dir!!!

·      Medikal

-GnRH Anologları: Buserelin, decapeptil, goserelin vb. Bu tedavi ile ilk 8 haftada orijinal büyüklüklerinin %50’sinden fazla küçülür. Ancak GnRH analoğu bırakıldıktan sonra hızla eski boyutuna erişir. Bu nedenle ya perimenapoz döneminde ve özellikle cerrahi için medikal komplikasyonları olan olgularda menapoza girene kadar semptomları azaltmak veya konservatif tedavi uygulanacak yani myomektomi yapılacak olgularda myomu küçülterek operasyonu kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.

-Medroksiprogesteron asetat

-Danazo