ana sayfa      e-posta

Aile Hekimi - Pediatri Konuları

DİYABETİK ANNE BEBEĞİ (DAB) 

Gebelik öncesi dönemde diyabetik tanısı konulabileceği gibi gebelik sırasında geçici veya kalıcı diyabette gözlenebilir. Tanıdan şüphelenilmediği veya gebe kadına rutin olarak idrar analizi ve bunu takiben ağızdan glukoz yüklemesi yapılmadıkça, gestasyonel diyabet bir sorun olarak karşımıza çıkmaya devam edecektir. (1)

Diyabetik annelerin bebeklerinde uzun süreli izlemler bu çocuklarda diyabetik olma riski diyabetik olmayan annelerin bebeklerine göre 7-20 kez, prediyabetik anne bebeklerine göre ise 3-5 kez daha yüksek bulunmuştur. (2)

Diyabetik annelerde polihidramnios, preeklampsi, pyelonefrit, preterm doğum ve kronik hipertansiyon normalden sık görülüp, özellikle 32 haftadan sonra fetal mortalite oranları diabetik olmayan annelere göre çok yüksektir. Fetüsün etkilenme derecesi annenin diabetinin regülasyonu ile direk ilişkilidir. White sınıflamasına göre evre A,B,C ve D'de olan diabetik annelerin bebekleri gestasyonel yaşlarına göre büyük (LGA) olurlar. Ancak vasküler komplikasyonların başladığı daha ileri evrelerde SGA bebekler doğar.

White sınıflaması

A: Yalnız glukoz tolerans testi anormal, açlık kan şekeri normal

B: Diyabet başlangıcı 20 yaşından sonra, süresi 0-9 yıl arasında, damar değişikliği yok

C: Diyabet başlangıcı 10-20 yaş arasıda, süresi 10-19 yıl arasında, damar değişikliği yok

D: Diyabet başlangıcı 10 yaşından önce, süresi 20 yıldan uzun, retinit ve bacak damarlarında değişiklik

E: D evresine ek olarak pelvis damarlarında değişiklikler

F: Kronik nefropati (yaş ve süre aranmaksızın)

Patofizyoloji: Maternal hiperglisemi, fetal hiperglisemi ve hiperinsülinemiye neden olur. Bu durum karaciğerin glukoz uptake’inde artışa, glikojen sentezine, lipogenez ve protein sentezinin hızlanmasına yol açar. İlgili patolojik bulgular: Pankreatik beta hücre sayısıda orantısız artışla birlikte adacık hücrelerinde hipertrofi ve hiperplazi, beyin hariç infantın organlarında ve plasentada ağırlık artışı, miyokard hipertrofisi, karaciğer hücre sitoplazma miktaronda artış ve ekstramedüller hematopoez. Hiperinsülineminin yol açtığı fetal asidoz nedeniyle ölüdoğumlar meydana gelebilir. Doğumdan sonra ise plasentanın ayrılmasıyla birlikte anneden bebeğe glukoz geçişinin kesilmesi ve hiperinsülineminin devam etmesi sonucu ilk saatlerde ortaya çıkan hipoglisemi.

Diabetik anne bebeklerindeki problemler

I) Metabolik

a) Hipoglisemi: DAB'de insidansı %75’tir. SGA'lı DAB'de hipogliseminin nedeni glikojen depolarının az olmasıdır. Hipoglisemi en çok 1-3.saatlerde görülür.

b) Hipokalsemi: Serum total kalsiyumunun 7mg/dl, iyonize kalsiyumun ise 3mg/dl'den düşük olmasıdır. DAB'lerinin %50'sinde görülür. En düşük düzeylere 24-72 saatte ulaşılır. Nedeni paratiroid bezin fonksiyonunun azalmış olmasıdır.

c) Hipomagnezemi: Serum Mg düzeyinin 1.52 mg/dl nin altında olmasıdır. Annenin hipomagnezemisi ve diabetinin derecesi ile yakından ilgilidir.

II) Kardiyorespiratuar

a) Perinatal asfiksi

b) RDS: Fetal hiperinsülinizm kortizolü antagonize ederek AC matürasyonunu geciktirir.

c) Yenidoğanın geçici takipnesi: özellikle elektif sezaryen sonrası oluşur.

d) Kardiyomyopati: DAB'lerinin %20 sinde görülür. Myokardda yağ ve glikojen depolanmasına bağlı asimetrik septal hipertrofi (hipertrfik subaortik stenoz). olur.

III) Hematolojik

a) Polisitemi ve hiperviskosite

b) Hiperbilirubinemi

c) Renal ven trombozu

IV) Morfolojik:

a) Makrozomi ve doğum traumaları: Klavikula ve humerus kırıkları,brakial pleksus paralizileri, frenik sinir paralizisi, SSS hasarı

b) Konjenital malformasyonlar: Kardiyak (büyük damarların transpozisyonu, VSD, ASD, koarktasyon), renal (agenezi, hidronefroz), gastrointestinal (küçük sol kolon, situs inversus, duodenal atrezi, anorektal atrezi), nörolojik (anensefali, meningosel), iskelet sistemine ait (hemivertebra, lumbosakral agenezi) malformasyonlar normal popülasyona göre 3 kat daha sık görülür. DAB’de kardiyak malformasyonlar ve lumbosakral agenezi en sık karşılaşılan anomalilerdir.

Kaynaklar :
1- Neonatoloji 2004, Diabetik Anne Çocuğu, Şükrü Küçükhödük
2- Lindsay RS, Hanson RL, Beneth PH, Knowler WC, Secular trends in birth weight, BMI and diabetes in the off spring of diabetic mothers, Diabet Cares 2000 ; 23 ; 1219-1220