APNE

Solunum yollarında hava akımının durmasıdır. Tipine göre santral, obstrüktif, mikst, süresine göre uzun süreli veya kısa süreli olabilir. Kısa santral apne 20 sn.den kısa sürer, nöromüsküler aktivite ile birlikte değildir, en iyi örneği prematürelik apnesidir. Uzun süreli apne ise 20 sn.den uzun sürer ve nöromüsküler belirtiler ile birliktedir.  

Prematürelik apnesi: 1500 g altındaki prematürelerin %50’sinde görülür. Nedeni nöronal immatüritedir. Solunum merkezi immatür olan bu bebeklerin solunumu “periyodik solunum” şeklindedir. Periyodik solunumda 5-10 sn.lik apne dönemini, 10-15 sn süren hızlı ventilasyon (50-60/dk) dönemi izler. Bu tip apnede kalp hızı değişmez. 36 hf.dan büyük bebeklerde periyodik solunum seyrek görülür.

Patolojik apne: Solunum durması 20 sn.den uzundur. Siyanoz, ani solukluk, hipotoni ve bradikardi (apneik spell) ile birliktedir.

Patolojik apne nedenleri

SSS	HİE, İVK, konvülziyon ve ilaçlar
Solunumsal	Pnömoni, atelektazi, pnömotoraks, ağır RDS, frenik sinir paralizisi, havayolu tıkanmaları
Enfeksiyon	Sepsis, menejit, NEK
GİS	Oral beslenme, barsak hareketleri, GÖR, intestinal perforasyon
Metabolik	Hipoglisemi, hipokalsemi, hiponatremi, hipernatremi, hiperamonemi, asidoz, hiperbilirubinemi (kern ikterus), hipotermi, hipertermi
KVS	PDA, hipotansiyon, hipertansiyon, kalp yetmezliği, anemi, hipovolemi, vagal tonus

Konvülzif apne: Limbik sistemde parsiyel epileptik aktivite sonucu yenidoğan konvülziyonlarında apne görülebilir. Diğer hafif nöbet belirtileri (gözlerde kayma, göz kapaklarının açık kalması) eşlik edebilir veya seyrek olarak tek bulgu olabilir. Apneye bradikardinin eşlik etmemesi ayırıcı tanıda önemlidir. Süre 50-60 sn.yi geçerse serebral hipoksiye sekonder bradikardi gelişebilir.

Apne Tedavisi

1. Genel önlemler:Çevre ısısının ayarlanması, beslenmenin düzenlenmesi, pozisyon
2. Deri uyarımı (taktil stimülasyon)
3. Solunum uyarıcıları: Teofilin, kafein, aminofilin, doksapram
4. Ventilatör tedavisi: CPAP, sürekli 3-4 cm H₂O pozitif havayolu basıncı uygulanır.

 

SİYANOZ

Cilt ve mukozanın mavi renkte görülmesidir. Kandaki deoksijenize (redükte) Hb konsantrasyonunun 5 g/dl üzerine çıkması ile oluşur.
Periferal siyanoz: Oral mukoza normal görünümünde iken ciltte, tırnak yatağında siyanoz görülmesi. Dolaşım bozukluğunun göstergesidir: Kalp yetmezliği, şok, sepsis 

Santral siyanoz: Oral mukoza ve ciltte siyanoz görülmesidir. Başlıca akciğer veya SSS’e bağlı solunum yetmezliklerinde ve siyanotik KKH durumlarında görülür. Pa O₂ periferal siyanozda normal iken, santralda genellikle 50 mmHg’nın altındadır.  

Santal siyanoz sebepleri

Akciğer hastalıkları: RDS, sepsis, pnömoni, yenidoğanın geçici takipnesi,  mekonyum aspirasyonu, pnömotoraks, diafragma hernisi, hipoplastik akciğer, persistan pulmoner hipertansiyon

Siyanotik kalp hastalıkları: Büyük arterlerin transpozisyonu, ebstein anomalisi, total pulmoner venöz dönüş anomalisi, triküspit atrezisi, pulmoner atrezi, PDA, fallot tetralojisi          

Santral Sinir Sistemi Hastalıkları: Asfiksi, menenjit, intrakranial kanamalar, nöromüsküler hastalıklar

Diğer nedenler: Methemoglobinemi, polisitemi,hipoglisemi, magnezyum sülfat toksisitesi...

SANTRAL SİYANOZUN AYIRICI TANISI ( Pa O₂ < 50 mmHg )

Retraksiyon var

            Pa CO₂ > 50 mmHg ve pH < 7.20 ise solunum patolojisi

                        Üst solunum yollarında obstrüksiyon

                        Akciğer parenkim hastalığı: RDS, pnömoni, aspirasyon...

                        Diafragma hernisi

            Pa CO₂ < 50 mmHg ve pH > 7.20 ise solunum dışı patoloji

                        Ağır kalp yetmezliği, şok

                        Polisitemi

                        Nöromüsküler bozukluk

Retraksiyon yok

            Pa CO₂ > 50 mmHg ve pH < 7.20 (yavaş solunum var) ise SSS patolojisi

                        Asfiksi

                        PV-İVK

                        Nöromüsküler hastalık

                        Mg toksisitesi

            Pa CO₂ < 50 mmHg ve pH > 7.20 – Hızlı solunum var

                        Siyanotik KKH

                        Persistan fetal dolaşım

                        Sepsis

                        Methemoglobinemi

                        Hipotermi

Diferansiyel siyanozda vücudun bir yerinde siyanoz var iken diğer bir bölgesi normaldir. Genellikle üst bölgelerde siyanoz var iken alt bölgelerde siyanozun olmaması veya tersi olabilir. Ciddi bir kalp hastalığının işaretidir. En sik  patent duktus arterios da görülür, bunun dışında siyanoz üst bölgelerde sınırlı ise; PDA, pulmoner hipertansiyon, aort koarktasyonu ve büyük arterlerin transpozisyonu düşünülmelidir. 

Tedavi: Etyolojiye yönelik olmalıdır.