ana sayfa      e-posta

Aile Hekimi - Pediatri Konuları

ÇOCUKLUK ÇAĞI DÖKÜNTÜLÜ HASTALIKLARI 

Egzantem
 Kızamık
 Kızamıkçık
Kızıl
Eritema infeksiyozum (Beşinci hastalık)
Altıncı hastalık (roseola infantum)
Suçiçeği

 

Egzantem Nedir?(rash=dök.)
Enfeksiyon hastalıklarının seyri sırasında deride beliren  lezyonlardır.
Eritemli döküntüler
Makülo-papüler döküntüler
Peteşiyal ve purpurik dök.
Veziküllü ve büllü döküntüler
Multiform döküntüler
E. Multiforme,marginatum,neonat,nodosum 

Egzantem Sebepleri

  • Kızamık virüsü  .............. Kızamık

  • Varicella zoster virüs  ...............Su çiçeği

  • Parvovirus B19  ................. Eritema infec.5.hast.

  • Rubella virus   ................ Kızamıkcık

  • Enterovirüsler  .................  El ayak hastalığı

  • Epstein Barr virüs ............... Infectious mononucleosis

  • HHV 6 ................ Roseola infant.6.hast.

  • Beta hem.strep. ............... Kızıl   

  • Neisseria meningitis ................ Meningokoksik menenjit

 

OLGU 1 ( Kızamık )

  • 4y, erkek hasta. Yüzde kulak önünde başlayan,daha sonra enseye ve yüze yayılan dök. şik. ile başvurdu.

  • Dök. öncesi ateş,gözlerde yanma ve kızarma,öksürük yakınması ile dr.u ÜSYE tanısı ile semp.ted. önermiş.  

  • FM’de halsizlik, ciltte yaygın makülo-papüler lezyonlar

  • Lezyonlar eritematöz ve kahverengi renk değişimi göstermekte

  • Bilateral konjunktival hiperemi ve fotofobisi var.

  • Servikal multipl mikroLAP ve 2cm çaplı iki adet LAM.

  • Organomegalisi yok, ağız içi yaygın enantemi var.                                

  • A.C. Oskültasyonunda bilat. alt zonlarda ince ve orta ralleri var.

  • Hb:12.5gr, lökosit:4300

  • Formülde %46L,%52 PNL ve %2 mono

  • Trombosit sayı ve şekli ile biyokimya N

  • Ac grafide her iki alt lobda interstisyel dansite artışı, perihiler dolgunluk ve peribronşiyal dansite artışı

  • Fotoğrafta dök.leri görülen hastada TANI: ???

KIZAMIK 

  • İnkübasyon süresi 10-12 gündür.

  • Prodrom dönemi 3-4 gün sürer.

  • Ateş, öksürük,burun akıntısı,konjunktivit

  • Koplik lekeleri patognomiktir.

  • Döküntünün özellikleri (konflüans)

Kızamığın komplikasyonları

  • Otitis media, mastoidit,tonsillofarenjit

  • Bronşiyolit veya bronkopnömoni

  • Akut ensefalit,Guilain-Barre sendromu

  • Apandisit, purpura,ağır keratit

  • SSPE geç komplikasyondur.

Kızamık tanısı

  • Klinik tanı. (Bildirim zorunluluğu var)

  • Virüs izolasyonu zor ve pahalı bir yöntemdir.

  • Serolojik test ile antikor düzeyleri

  • Formülde değişiklik(prodrom,ekzantem ve sonrası dönemde)

Kızamıktan korunma

  • Aşılama (12.ay ve 6 yaşında)(epidemide ?)

  • Okula girerken ikinci doz.

  • Temas sonrası ilk 72 saatte aşılanmalı

  • Temas sonrası ilk 6 günde immünoglobulin verilirse→seyir değişebilir.

  • Gamaglobulin uygulama sonrası aşı en erken 3 ay sonra yapılır.


Kızamıkçık
(Rubella)

  • Döküntü

  • Yüzden başlar.

  • Gövde ve ayağa doğru yayılır.

  • Genelde kaşıntılıdır.

  • Birleşme eğilimi göstermez.

  • Hızlı yayılıp hızlı kaybolur (1-3 gün).

  • Yıkanma sonrası dökünrü artabilir.

  • Çocuklarda prodrom dönemi yoktur.

  • Erişkin ve adölesanlarda olabilir.(başağrısı,iştahsızlık,nezle öksürük,LAP)

  • Pembe kırmızı,eritematöz,makülopapüler

  • Forcheimer lekesi (kırmızı enantemlerdir)

  • Boyun bölgesinde LAP’leri tipiktir.

 

Kızamıkçığın komplikasyonları

  • Artralji, artrit

  • Ensefalit

  • Trombositopeni ve kanama

  • Konjenital rubella sendromu

Kızamıkçığın en çok korkulan komplikasyonu

Konjenital kızamıkçık sendromu

  • İşitme kaybı,

  • Katarakt,

  • PDA, VSD,

  • Mikrosefali, mental retardasyon

 

Kızamıkçık tanısı

  • Temas öyküsü,prodromun olmayışı

  • Döküntünün özellikleri ve LAP varlığı

  • Nazofar. salgılarından virüs izolasyonu.

  • Seroloji (Rubella spesifik IgM ve IgG tipi antikorlar).

  • Akut ve konvalesan dönemde Ab titresinde 4 kat artışın gösterilmesi

Kızamıkçıktan korunma

  • Aşılama (12. ayda ve 6.yaşta)

  • Adolesan döneme kadar aşılanmamış kız çocukları hamilelik öncesi mutlaka aşılanmalıdır.

  • Aşıdan sonra 3 ay gebe kalınmaması gerekir.

  • Gebeliğin erken döneminde enfeksiyon saptanması abortus endikasyonudur.

  • Abortus yaptırmazsa temas sonrası ilk 72 saat içinde İM gamaglobulin verilmelidir.

 

Kızıl
(Scarlet fever)

  • Grup A beta-hemolitik streptokok ekzotoksinine bağlıdır.

  • Tonsilit ya da cilt infeksiyonu sonrasında görülebilir.

  • Hastalıkta enantem ve ekzantemler olur.

  • İnküb. süresi 1-7 gündür.(ort. 3 gün)

  • Beyaz çilek dili sonra kırmızı çilek dili

Döküntü

  • Nokta şeklinde basmakla solar

  • İnce eritematöz papüler tarzda,

  • Aksilla, kasık ve ensede başlar ve tüm vücuda yayılır,

  • Deride zımpara kağıdı görüntüsü verir.

  • Kıvrım yerlerinde döküntüler daha kalın ve yoğun (Pastia çizgileri)

Kızıl tanısı

  • Klinik bulgular ile konur.

  • Hızlı antijen testi ve boğaz kültürü

  • Akut faz reaktanları pozitifliği

  • ASO titresi: infeksiyonun erken tanısında faydalı değildir.

  • Taşıyıcılık oranı yüksektir.

Kızılın erken ve geç komplikasyonları

  • Sinüzit,O. media

  • Servikal adenit

  • Retrofaringeal abse

  • Osteomiyelit, pnömoni ve menenjit

  • Akut romatizmal ateş

  • Akut glomerülonefrit

 

Eritema infeksiyozum (Beşinci hastalık)

Beşinci hastalık

  • Parvovirüs B19 hastalığın etkenidir.

  • Prodrom dönemi yoktur.İnkübasyon süresi 1-2 haftadır.

  • En sık 5-15 yaşları arasında görülür.

  • Bazen artralji ve artrit yapabilir.

  • Fetal infeksiyon hidrops fetalis yapar.

  • Hb’opatilerde aplastik kriz yapabilir.

  • Döküntüsü 3 evrede görülür.

  • Önce yüzde kelebek tarzında eritem

  • Sonra makülo-papüler dantelimsi dök.

  • Son evrede döküntü kaybolur.Sonra tekrar belirir.Tanıda klinik yeterlidir.

  • Ig M pozitifliği akut enfek.u gösterir.

  • Spesifik tedavisi yoktur.

  • Fetal infek. ve aplastik krizde tedavi

Altıncı hastalık (roseola infantum)

  • Etken insan herpes virüs 6 ve 7’dir.  

  • En sık 6 ay- 3 yaş arasında görülür.

  • İnküb. süresi 9-10 gün,prodrom 3-4 gün

  • Prodromda ateş,irritasyon ve febril konvülsiyon görülür.

  • Ateş lizis ile düşerken makülopapüler döküntü ortaya çıkar.

  • Eritematöz makülopapüler döküntü gövdede yoğundur.

  • Hızla kol, ense, yüz ve bacaklara yayılır.

  • 24 saat içinde solar.

  • Döküntü öncesi periorbital ödem görülebilir.

  • Tanı klinik bulgularla konur.

  • Ateşin başlangıcında 1-2 gün lökositoz, sonra lökopeni olur.


OLGU 2 (Suçiçeği)

  • 6 yaşında kız hasta.Birkaç gündür halsizlik ateş başağrısı yakınması var.

  • Karın cildinde başlayıp ekstremite ve yüze yayılan döküntüleri var.

  • Döküntüler kaşıntılı eritemli maküler nitelikte olup daha sonra içinde sıvı

  • Öksürük sık nefes alma ve 4 gün sonra daha kırmızı kanamalı dök.’ler ciltte o.ç.

  • FM’de tüm vücutta eritemli papüller,veziküler,içi bulanık pleomorfik dök.

  • Alt ekstremitelerde basmakla solmayan hemorajik papüller

  • Dinlemekle sağ alt zonda ince raller ve ronküsler

  • Hb ve hct N, BK 14 bin,tr. 57 bin

  • PY’da %52 L, %48 PNL, ALT:95,AST:68

  • A.C. grafisinde sağ alt lobda bronkopnömonik enfiltrasyon saptandı.

  • Resimde görülen hastanın tanısı nedir???
     

Suçiçeği ayırıcı tanı

  • Herpes simpleks enfeksiyonu

  • İlaç erüpsiyonu

  • Böcek ısırması

  • Eritema multiforme grubu lezyonlar

  • Varisella komplikasyonları

  • Sekonder bakteriyel enfeksiyonlar(piyodermi, apse,erizipel)

  • Pnömoni,miyokardit,orşit,artrit,GN.

  • Purpura fulminans (tr.peni,kanama vb)

  • Ensefalit (serebellar ataksi ile o.ç.)

  • Reye sendromu

Su çiçeği: Komplikasyonlar

  • Bakteriyel infeksiyonlar.

  • Pnömoni.

  • Serebellar ataksi, ensefalit.

  • Reye sendromu (infeksiyon sırasnda aspirin kullanımıyla ilgilidir).

Su çiçeği: Korunma

  • Aşı 1 yaşından sonra uygulanır.

  • Temastan sonraki 3 gün içinde etkilidir.

  • VZIG temas sonrası ilk 4 günde etkilidir.

  • Kanser hastaları, yenidoğan ve gebelerde kullanılabilir.

  • Antiviral tedavi (asiklovir):İmmun sistemi deprese olanlar ve annesinde suçiçeği çıkan bebeklere verilmelidir.