ana sayfa      e-posta

Aile Hekimi - Pediatri Konuları

LOMBER PONKSİYON

Lomber Ponksiyon çocukluk yaş grubunda genellikle MSS'nin infeksiyonunun tanısını koymak amacıyla sık yapılan bir girişimdir. Ayrıca löseminin SSS'ne yayılımını saptamak , kemoterapi uygulamak, subaraknoid kanamayı saptamak amacıyla da lomber ponksiyon yapılır.

Lomber Ponksiyon mutlak kontrendikasyonları :

• Kardiyovasküler açıdan stabil olamama
• Ponksiyon yapılacak bölgede infeksiyon olmasıdır.

Lomber Ponksiyon relatif kontrendikasyonları :

• Kanama diyatezi
• Antikoagülan kullanımı
• İntrakraniyal basınç artışı
• Lumbosakral anomaliler

Çocuklarda Lomber Ponksiyonun rahat yapılabilmesi için sedayon uygulanması gerekmektedir. Oral veya rektal yoldan kloral hidrat veilebilir. Deneyimli kişiler varlığında ve uygun monitorizasyon varlığında fentanil ve midazolam uygulanabilir. Girişim öncesi hastaya bilgi verilir ve lokal anestezik madde (EMLA : % 2,5 prilokain ve % 2,5 lidokain) girişimden 35 - 40 dk önce Lomber Ponksiyon yapılacak bölgeye önce sürülür ve üzeri kapatılır. Alternatif olarak % 1'lik lidokain intradermal uygulanabilir.
Lokal anestezik maddenin damar içine veya spinal kanala uygulanmamasına dikkat edilmelidir.

Lomber Ponksiyonun başarının temel noktası hastaya doğru pozisyonu vermektir. Hasta yan yatar pozisyonda veya yatar pozisyonda iken Lomber Ponksiyon yapılır. Yan yatar pozisyonda hastanın boynu ve bacakları fleksiyona getirilir. Bu sırada üst solunum yolunun tıkanmamasına dikkat edilmelidir.

Girilecek bölge merkez alınarak dairevi bir şekilde 10 cm.lik bir alan iyodlu solüsyon ile içten dışarı doğru en az 3 defa temizlenir.
Çocuklarda medulla spinalis ucu L1 - L2 seviyesinde sonlanır. Bu bölgenin altında yapılacak ponksiyonlar daha güvenlidir. En uygun bölge ise L3 - L4 aralığı ve L4-L5 aralığıdır. Her iki SİAS ( spina iliaca anterior süperior ) ı birleştiren hayali çizginin geçtiği aralıklar saptanır.

İntervertebral aralığa girerken işaret parmağı ile iğneye destek verilir. (mandrenli 20 - 25 numaralı ponksiyon iğneleri kullanılır)

İğne durayı geçerken bir direnç hissedilir. Mandren çıkarılarak BOS'nın gelip gelmediğine bakılır. Kan gelirse ponksiyon iğnesi çıkarılır. Bir üst veya bir alt aralıktan tekrar denenebilir. Mikrobiyolojik (BOS kültürü, gram boyama, aside dirençli bakteri, bakteri antijeni), biyokimyasal (protein, glikoz) ve sitolojik inceleme amacıyla her tüpe 1 ml. olmak üzere BOS'dan en az üç tüp alınır. BOS normalde berrak görünümdedir. Lökosit veya eritrosit artışı bulanıklığa yol açar.

Eş zamanlı olarak stickle kan şekeri ve BOS şekeri bakılmalıdır.

Komplikasyonlar:

• Başağrısı
• Apne (santral veya obstruktif)
• Lokal bel ağrısı
• Spinal hematom (özellikle kanama diatezi varsa)
• Serebral herniasyon
• İnfeksiyon
• Subaraknoid epidermal kist (yabancı cisim reaksiyonuna sekonder)
• Okuler kas paralizisi (geçici)
• Spinal blok varlığında spinal kord kompresyonu

Kaynaklar :
Çocuk Acil Tıp Kitabı sf 790
Haseki Hastanesi Çocuk Kliniği